Mamata Banerjee  पश्चिम बंगालच्या राजकारणात मोठी उलथापालथ घडल्याचा दावा समोर आला आहे. तृणमूल काँग्रेसच्या (TMC) तब्बल 28 खासदारांपैकी 20 खासदारांनी पक्ष नेतृत्वाविरोधात बंड पुकारत त्रिपुरातील लहान प्रादेशिक पक्ष ‘नॅशनलिस्ट सिटिझन्स पार्टी ऑफ इंडिया’ (NCPI) मध्ये विलीन होण्याचा निर्णय घेतल्याचे सांगितले आहे. विशेष म्हणजे या गटाने पंतप्रधान Narendra Modi यांच्या नेतृत्वाखालील NDA ला पाठिंबा जाहीर केल्याने राष्ट्रीय राजकारणातही खळबळ उडाली आहे.Mamata Banerjee

जर ही घडामोड अधिकृतरित्या मान्य झाली, तर हा TMC च्या इतिहासातील सर्वात मोठा राजकीय धक्का मानला जाऊ शकतो.Mamata Banerjee

• CM Devendra Fadnavis : कुंभमेळ्यापूर्वी भीमाशंकरचा कायापालट! 150 कुटुंबांसाठी उभारणार नवे आदर्श गाव; CM फडणवीसांची मोठी घोषणा

नेमके काय घडले?

बंडखोर गटाच्या नेत्या Kakoli Ghosh Dastidar यांनी लोकसभा अध्यक्ष Om Birla यांची भेट घेतल्यानंतर मोठी घोषणा केली.

त्यांनी दावा केला की:

TMC मधील दोन-तृतीयांश खासदार त्यांच्यासोबत आहेत.
हा गट NCPI मध्ये विलीन झाला आहे.
नवीन गट NDA ला पाठिंबा देणार आहे.
संसदेत स्वतंत्र आसनव्यवस्था देण्यात यावी.

बंडखोर नेते Sudip Bandyopadhyay आणि Shatabdi Roy यांनीही विलीनीकरणाचा दावा केला.

NCPI म्हणजे कोणता पक्ष?

Nationalist Citizens Party of India हा त्रिपुरामधील एक लहान प्रादेशिक पक्ष आहे.

या पक्षाची वैशिष्ट्ये:

निवडणूक आयोगाकडे नोंदणीकृत पक्ष
मात्र राष्ट्रीय किंवा राज्यस्तरीय मान्यताप्राप्त पक्ष नाही
बंगाली समाजाशी संबंधित मुद्द्यांवर भर
राष्ट्रीय स्तरावर फारशी राजकीय ताकद नाही

यामुळे प्रश्न निर्माण झाला आहे की, देशातील मोठ्या प्रादेशिक पक्षातील खासदारांनी अशा छोट्या पक्षात विलीन होण्याचा मार्ग का निवडला?

पक्षांतरबंदी कायद्यातून मार्ग काढण्याचा प्रयत्न?

यामागे सर्वात मोठे कारण म्हणजे पक्षांतरबंदी कायदा (Anti-Defection Law) असल्याचे मानले जात आहे.

नियम काय सांगतो?

जर एखाद्या पक्षाच्या किमान दोन-तृतीयांश लोकप्रतिनिधींनी एकत्रितपणे दुसऱ्या पक्षात विलीन होण्याचा निर्णय घेतला, तर त्यांच्यावर पक्षांतरबंदीची कारवाई लागू होत नाही.

TMC चे 28 खासदार आहेत.

त्यातील:

19 खासदार = दोन-तृतीयांश मर्यादा
बंडखोर गटाचा दावा = 20 खासदार सोबत आहेत

म्हणजेच त्यांनी कायदेशीर संरक्षण मिळवण्याचा प्रयत्न केल्याचे दिसते.

आता संसदेत काय होऊ शकते?

बंडखोर गटाने लोकसभा अध्यक्षांकडे काही महत्त्वाच्या मागण्या केल्या आहेत.

1. स्वतंत्र गट म्हणून मान्यता

सध्या ते स्वतःला मूळ TMC पासून वेगळा गट मानत आहेत.

2. वेगळी आसनव्यवस्था

संसदेत TMC खासदारांपासून वेगळ्या जागा देण्याची मागणी केली आहे.

3. NDA बाकांवर जागा

NDA ला पाठिंबा दिल्यामुळे त्यांना सत्ताधारी बाकांवर बसवले जाऊ शकते.

ममता बॅनर्जींची पुढची चाल काय असू शकते?

Mamata Banerjee यांच्या नेतृत्वाखालील मूळ TMC गटाने तातडीने प्रतिकार सुरू केला आहे.

पक्षाचे राष्ट्रीय सरचिटणीस Abhishek Banerjee यांनी लोकसभा अध्यक्षांना पत्र लिहून बंडखोर गटाला मान्यता देऊ नये अशी मागणी केली आहे.

ममता गटाची भूमिका स्पष्ट आहे:

बंडखोरांना वैध मान्यता देऊ नका
मूळ TMC वर आमचाच अधिकार आहे
निवडणूक चिन्हावरही आमचाच दावा आहे
‘जुळी फुले’ चिन्हावरही दावा होणार?

या संघर्षातील सर्वात महत्त्वाचा भाग म्हणजे पक्षाचे निवडणूक चिन्ह.

TMC चे प्रसिद्ध चिन्ह म्हणजे:

जुळी फुले (Twin Flowers)

बंडखोर नेत्यांचे म्हणणे आहे की:

“दोन-तृतीयांश खासदार आमच्याकडे आहेत. त्यामुळे भविष्यात आम्ही TMC नाव आणि चिन्हावरही दावा करू.”

जर असा दावा अधिकृतपणे करण्यात आला, तर हा वाद निवडणूक आयोग आणि न्यायालयापर्यंत जाऊ शकतो.

पुढे काय होऊ शकते?
परिस्थिती 1 : अध्यक्ष मान्यता देतात
बंडखोर गट स्वतंत्र मानला जाईल
पक्षांतरबंदी टळू शकते
NDA ची लोकसभेतील ताकद वाढेल
परिस्थिती 2 : मान्यता नाकारली जाते
खासदारांवर पक्षांतरबंदीची कारवाई होऊ शकते
सदस्यत्व धोक्यात येऊ शकते
परिस्थिती 3 : न्यायालयीन लढाई
TMC नावावर दावा
निवडणूक चिन्हावर दावा
पक्षाच्या वैध नेतृत्वावर दावा

यामुळे अनेक महिन्यांची न्यायालयीन लढाई सुरू होऊ शकते.

राष्ट्रीय राजकारणावर काय परिणाम?

जर 20 खासदारांचा दावा खरा ठरला, तर:

पश्चिम बंगालमध्ये Mamata Banerjee यांच्या नेतृत्वाला मोठे आव्हान उभे राहील.
लोकसभेत TMC ची ताकद मोठ्या प्रमाणात कमी होईल.
NDA ला अतिरिक्त संख्याबळ मिळेल.
2029 च्या राजकीय समीकरणांवरही याचा परिणाम होऊ शकतो.

सध्या मात्र संपूर्ण प्रकरण लोकसभा अध्यक्षांच्या निर्णयावर आणि पुढील कायदेशीर प्रक्रियेवर अवलंबून आहे. त्यामुळे हे केवळ खासदारांचे बंड नसून, TMC च्या अस्तित्वाशी आणि पक्षाच्या भविष्यातील नेतृत्वाशी संबंधित मोठे राजकीय युद्ध ठरू शकते.

TMC Crisis Explainer: 20 Mamata Banerjee MPs Set to Rebel and Support NDA?

महत्वाच्या बातम्या

• मनोज जरांगे आले आणि रोहित पवारांनाच टोले हाणून गेले!!
• Pranit More : ‘माझ्यावरची टीका योग्यच’; वादानंतर प्रणित मोरेची जाहीर माफी, म्हणाला- ‘एक संधी द्या, स्वतःला बदलून दाखवेन’
• रोहित पवारांच्या अन्नत्याग आंदोलनाचा आज तिसरा दिवस; पण बॉडी लँग्वेज मध्ये ना थकावट, ना उत्साहात कमी!!
• Ram Mandir : राम मंदिरातील दानपेटी घोटाळ्याची SIT चौकशी; कर्मचाऱ्याला ताब्यात, शेणात लपवलेले 10 लाख रुपये जप्त