वृत्तसंस्था

वॉशिंग्टन डीसी : Israel  अमेरिका आणि इस्रायल हे जगातील सर्वात जवळचे मित्रदेश मानले जात असले तरी दोन्ही देशांमधील गुप्तचर हालचालींवरून नवा वाद निर्माण झाला आहे. अमेरिकेच्या संरक्षण विभागाने (Pentagon) आणि गुप्तचर यंत्रणांनी इस्रायलकडून अमेरिकेतील संवेदनशील घडामोडींवर हेरगिरी केली जात असल्याच्या आरोपांकडे गांभीर्याने पाहण्यास सुरुवात केल्याचे वृत्त आहे.Israel

या पार्श्वभूमीवर Donald Trump प्रशासनातील काही अधिकाऱ्यांनीही सुरक्षा यंत्रणांना अधिक सतर्क राहण्याच्या सूचना दिल्याची माहिती समोर आली आहे.Israel

• OBC समाजातील विद्यार्थ्यांप्रमाणेच मराठा विद्यार्थ्यांनाही शैक्षणिक सवलती; फडणवीस सरकारचा महत्त्वाचा निर्णय

नेमका वाद काय आहे?

अमेरिकन माध्यमांमध्ये प्रसिद्ध झालेल्या अहवालानुसार, इस्रायली गुप्तचर संस्थांकडून अमेरिकेतील राजकीय, संरक्षण आणि परराष्ट्र धोरणाशी संबंधित माहिती मिळवण्याचे प्रयत्न होत असल्याचा संशय व्यक्त करण्यात आला आहे.

विशेषतः मध्यपूर्वेतील संघर्ष, इराणविषयक धोरण आणि अमेरिकेच्या लष्करी हालचालींबाबत माहिती मिळवण्याचा प्रयत्न होत असल्याचे काही माजी अधिकाऱ्यांचे म्हणणे आहे.

पेंटागॉनची चिंता

अमेरिकेच्या संरक्षण विभागाने संवेदनशील माहितीच्या सुरक्षेबाबत अधिक सतर्कता बाळगण्याचा सल्ला दिला आहे. काही गुप्त दस्तऐवज आणि धोरणात्मक माहिती परदेशी मित्रदेशांकडूनही मिळवण्याचे प्रयत्न होऊ शकतात, असे सुरक्षा मूल्यांकनात नमूद करण्यात आल्याचे वृत्त आहे.

अमेरिकन अधिकाऱ्यांच्या मते, मित्रदेश असला तरी राष्ट्रीय सुरक्षेच्या बाबतीत कोणत्याही देशाला पूर्णपणे सूट दिली जाऊ शकत नाही.

इस्रायलची भूमिका काय?

इस्रायलने यापूर्वी अशा प्रकारचे आरोप अनेकदा फेटाळले आहेत. अमेरिका आणि इस्रायल यांच्यातील सुरक्षा सहकार्य अत्यंत मजबूत असल्याचे सांगत इस्रायली अधिकाऱ्यांनी दोन्ही देशांमधील विश्वास कायम असल्याचा दावा केला आहे.

तथापि, इतिहासात दोन्ही देशांमध्ये गुप्तचर कारवायांबाबत वाद निर्माण झाल्याच्या घटना घडल्या आहेत.

इतिहासातील वादग्रस्त प्रकरणे

1980 च्या दशकातील Jonathan Pollard प्रकरण हे अमेरिका-इस्रायल संबंधांमधील सर्वात चर्चित हेरगिरी प्रकरण मानले जाते. अमेरिकन नौदलातील विश्लेषक असलेल्या पोलार्ड यांनी इस्रायलसाठी गोपनीय माहिती पुरवल्याचा आरोप सिद्ध झाल्यानंतर त्यांना शिक्षा झाली होती.

त्या घटनेनंतर दोन्ही देशांनी गुप्तचर सहकार्याचे नवे नियम तयार केले होते.

ट्रम्प प्रशासनाची भूमिका

ट्रम्प प्रशासनातील काही अधिकाऱ्यांनी राष्ट्रीय सुरक्षेच्या दृष्टीने सर्व मित्रदेशांच्या हालचालींवर लक्ष ठेवण्याची गरज व्यक्त केली आहे. अमेरिकेच्या हितांशी संबंधित कोणतीही माहिती अनधिकृतपणे मिळवण्याचा प्रयत्न झाल्यास त्याची चौकशी केली जाईल, असे संकेत देण्यात आले आहेत.

मध्यपूर्वेतील तणावाचा परिणाम

इराण, गाझा, लेबनॉन आणि सीरिया या मुद्द्यांवर अमेरिका आणि इस्रायलचे घनिष्ठ सहकार्य असले तरी काही धोरणात्मक मुद्द्यांवर दोन्ही देशांमध्ये मतभेद असल्याचेही मानले जाते.

विशेषतः इराणविरोधातील कारवाई, अणुकार्यक्रम आणि मध्यपूर्वेतील लष्करी रणनीती यांसारख्या विषयांवर माहिती मिळवण्यासाठी गुप्तचर हालचाली वाढल्याची शक्यता तज्ज्ञ व्यक्त करत आहेत.

अमेरिका-इस्रायल संबंधांवर परिणाम होणार?

सध्याच्या घडीला दोन्ही देशांमधील राजनैतिक आणि लष्करी संबंध मजबूत आहेत. त्यामुळे या आरोपांमुळे तात्काळ कोणताही मोठा राजनैतिक संघर्ष निर्माण होण्याची शक्यता कमी मानली जात आहे.

मात्र अमेरिकेच्या सुरक्षा संस्थांकडून या प्रकरणाकडे गांभीर्याने पाहिले जात असल्याने पुढील काही दिवसांत आणखी माहिती समोर येण्याची शक्यता आहे. मित्रदेशांमधील विश्वास, गुप्तचर सहकार्य आणि राष्ट्रीय सुरक्षेचा समतोल यावर पुन्हा एकदा जागतिक स्तरावर चर्चा सुरू झाली आहे.

Israel Spying on US? Trump Administration and Pentagon on High Alert

महत्वाच्या बातम्या

• OBC समाजातील विद्यार्थ्यांप्रमाणेच मराठा विद्यार्थ्यांनाही शैक्षणिक सवलती; फडणवीस सरकारचा महत्त्वाचा निर्णय
• पेट्रोलही चालेल, इथेनॉलही! मारुतीची देशातील पहिली फ्लेक्स-फ्युएल वॅगनआर सादर; इंधन खर्चात मोठी बचत होणार
• DMK : ‘२० वर्षांची मैत्री तुटली’; इंडिया आघाडीच्या बैठकीपासून द्रमुक दूर, विरोधकांच्या ऐक्यावर मोठा प्रश्नचिन्ह
• गोल्ड किंग’वर सेबीचा मोठा प्रहार! १५.१५ लाख कोटींच्या महसूल फुगवट्याचा आरोप; समभाग व्यवहारांवर बंदी