वृत्तसंस्था

नवी दिल्ली : LPG Price Hike केंद्र सरकारने घरगुती गॅस सिलिंडरच्या किमतीत ₹६० ने वाढ केली आहे. दिल्लीत १४.२ किलोच्या एलपीजी सिलिंडरची किंमत आता ₹९१३ असेल, जी पूर्वी ₹८५३ होती. १९ किलोच्या व्यावसायिक सिलिंडरची किंमत ₹११५ ने वाढली आहे, जी आता ₹१८८३ मध्ये उपलब्ध आहे. वाढलेल्या किमती ७ मार्चपासून लागू झाल्या. यापूर्वी, सरकारने ८ मार्च २०२५ रोजी घरगुती सिलिंडरच्या किमतीत ₹५० ने वाढ केली होती. ही वाढ झाल्यानंतर जवळजवळ एक वर्ष झाले आहे.LPG Price Hike

अमेरिका-इस्रायल आणि इराण युद्धांमुळे देशात गॅसचा तुटवडा निर्माण होण्याची शक्यता असताना सरकारने गॅसच्या किमतीत वाढ केली आहे. या परिस्थितीच्या पार्श्वभूमीवर,LPG Price Hike

• मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीसांनी पाळला शब्द; अर्थसंकल्पातून केली शेतकऱ्यांची कर्जमाफी!!

सिलिंडरची कमतरता टाळण्यासाठी एलपीजी उत्पादन वाढवण्याचे आदेश

५ मार्च रोजी, सरकारने आपत्कालीन अधिकारांचा वापर करून देशातील सर्व तेल शुद्धीकरण कारखान्यांना एलपीजी उत्पादन वाढवण्याचे आदेश दिले.

मध्य पूर्वेतील वाढत्या तणावामुळे गॅस पुरवठ्यावर परिणाम होऊ शकतो. या धोक्याला उत्तर म्हणून सरकारने हा आदेश जारी केला आहे. त्यात म्हटले आहे की रिफायनरीज आता फक्त स्वयंपाकाच्या गॅस उत्पादनासाठी प्रोपेन आणि ब्युटेन वापरतील.

सर्व कंपन्यांनी सरकारी मालकीच्या तेल कंपन्यांना प्रोपेन आणि ब्युटेनचा पुरवठा करावा. या कंपन्यांमध्ये इंडियन ऑइल (आयओसी), हिंदुस्तान पेट्रोलियम (एचपीसीएल) आणि भारत पेट्रोलियम (बीपीसीएल) यांचा समावेश आहे. ग्राहकांना गॅस सिलिंडरचा अखंड पुरवठा सुनिश्चित करणे हे उद्दिष्ट आहे.

पुरवठा संकटाची दोन कारणे

१. होर्मुझ सामुद्रधुनीचे जवळजवळ बंद होणे

भारतासमोरील सर्वात मोठे आव्हान म्हणजे होर्मुझ सामुद्रधुनी बंद होणे, जो पर्शियन आखाताला अरबी समुद्राशी जोडणारा १६७ किलोमीटर लांबीचा जलमार्ग आहे. इराण युद्धामुळे हा मार्ग आता सुरक्षित राहिलेला नाही. धोक्यामुळे, कोणतेही तेल टँकर त्यातून जात नाहीत.

जगातील एकूण पेट्रोलियमच्या २०% या मार्गावरून जातात. सौदी अरेबिया, इराक आणि कुवेत सारखे देश देखील त्यांच्या निर्यातीसाठी त्यावर अवलंबून आहेत. भारत आपल्या कच्च्या तेलाच्या ५०% आणि एलएनजीच्या गरजेच्या ५४% या मार्गाने आयात करतो. इराण स्वतः याच मार्गाने निर्यात करतो.

२. प्लांटवर ड्रोन हल्ल्यामुळे एलएनजी उत्पादन थांबले

गेल्या आठवड्यात अमेरिका आणि इस्रायलने इराणवर हल्ला केला. प्रत्युत्तरादाखल इराणने युएई, कतार, कुवेत आणि सौदी अरेबियासारख्या देशांमध्ये अमेरिकन तळ आणि बंदरांना लक्ष्य केले.

इराणी ड्रोन हल्ल्यानंतर, भारतातील सर्वात मोठा गॅस पुरवठादार कतारने आपल्या एलएनजी प्लांटमधील उत्पादन थांबवले आहे. यामुळे भारताला होणारा गॅस पुरवठा कमी झाला आहे. भारत आपल्या एलएनजी गरजेच्या ४०% (दरवर्षी अंदाजे २७ दशलक्ष टन) कतारमधून आयात करतो.

सीएनजी कंपन्यांनी सरकारला पत्र लिहून संकटाचा इशारा दिला आहे.

गॅस टंचाईच्या पार्श्वभूमीवर, असोसिएशन ऑफ सीजीडी एन्टीटीज (एसीई) ने सरकारी मालकीच्या कंपनी गेलला पत्र लिहून स्पष्टता मागितली आहे. कंपन्यांचे म्हणणे आहे की जर कतारमधून स्वस्त गॅस उपलब्ध झाला नाही तर त्यांना स्पॉट मार्केटमधून महागडा गॅस खरेदी करावा लागेल.

किमतीतील फरक: स्पॉट मार्केटमध्ये गॅसची किंमत सध्या प्रति युनिट $२५ पर्यंत पोहोचली आहे, जी कॉन्ट्रॅक्ट गॅसच्या किमतीपेक्षा दुप्पट आहे.

लोक ईव्हीकडे वळतील: कंपन्यांना भीती आहे की जर सीएनजीच्या किमती वाढल्या तर लोक कायमचे ईव्हीकडे वळतील, ज्यामुळे गॅस क्षेत्राचे नुकसान होईल.

LPG Price Hike: Domestic Cylinder Rates Up by ₹60; Commercial by ₹115 VIDEOS

महत्वाच्या बातम्या

• China : चीनने 35 वर्षांत सर्वात कमी GDPचे लक्ष्य ठेवले; 2026 साठी 4.5-5% वाढीचे लक्ष्य
• PNB : PNB ने ATM मधून रोख रक्कम काढण्याची मर्यादा 50% कमी केली; 1 एप्रिलपासून नवीन नियम लागू
• PM Modi : मोदी म्हणाले- इस्त्रायल-इराण युद्ध लवकर संपले पाहिजे, लष्करी संघर्ष कोणत्याही समस्येचे निराकरण नाही
• शेतकऱ्यांपासून लाडक्या बहिणींपर्यंत मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीसांनी अर्थसंकल्पात दिले काय??, वाचा तपशीलवार!