वृत्तसंस्था

वॉशिंग्टन डीसी : Donald Trump अमेरिका आणि इराणमधील तणाव पुन्हा एकदा धोकादायक वळणावर पोहोचला आहे. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणला स्पष्ट शब्दांत इशारा देत, “शांतता करार झाला नाही तर आम्ही इराणवर अत्यंत कठोर हल्ला करू,” असे म्हटले आहे. ट्रम्प यांच्या या वक्तव्यानंतर मध्यपूर्वेतील परिस्थिती आणखी चिघळण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.Donald Trump

व्हाईट हाऊसमध्ये पत्रकारांशी बोलताना ट्रम्प म्हणाले की, इराण कराराबाबत वेळकाढूपणा करत आहे. अमेरिका अर्थपूर्ण आणि टिकाऊ करार करू इच्छिते, मात्र इराणकडून अद्याप अंतिम सहमती मिळालेली नाही.Donald Trump

• महाराष्ट्राच्या मंत्रालयीन विभागांची संख्या वाढवायचा निर्णय; ३३ वरून ४३ विभाग करणार

‘इराण आम्हाला मूर्ख बनवत आहे’

ट्रम्प यांनी इराणवर टीका करताना, “ते आमच्याशी खेळ करत आहेत. आम्हाला फसवण्याचा प्रयत्न करत आहेत. त्यामुळे आता त्यांना किंमत चुकवावी लागू शकते,” असे म्हटले. त्यांनी इराणवर लवकरच मोठी कारवाई होण्याचे संकेतही दिले.

हेलिकॉप्टर पाडल्यापासून संघर्ष वाढला

अलीकडेच होर्मुझ सामुद्रधुनीजवळ अमेरिकेचे अपाचे हेलिकॉप्टर पाडण्यात आले होते. या घटनेनंतर अमेरिकेने इराणच्या हवाई संरक्षण यंत्रणा आणि लष्करी ठिकाणांवर हल्ले केले. अमेरिकेने याला ‘प्रमाणबद्ध प्रत्युत्तर’ म्हटले, तर इराणने याचा तीव्र निषेध केला आहे.

ट्रम्प यांनी स्पष्ट केले की, हेलिकॉप्टर पाडण्याच्या घटनेनंतर अमेरिकेचा संयम संपत चालला आहे आणि गरज पडल्यास हवाई हल्ले पुन्हा सुरू केले जातील.

शांतता करारावरून पेच कायम

विशेष म्हणजे काही दिवसांपूर्वी ट्रम्प यांनी इराणसोबतचा करार “दोन-तीन दिवसांत होऊ शकतो” असा आशावाद व्यक्त केला होता. त्यांनी इस्रायललाही संयम बाळगण्याचा सल्ला दिला होता. मात्र त्यानंतरच्या लष्करी घटनांमुळे चर्चेची प्रक्रिया पुन्हा अडचणीत आली आहे.

इराणने अण्वस्त्रे विकसित करणार नसल्याचे तत्त्वतः मान्य केले असल्याचा दावा ट्रम्प यांनी केला आहे. मात्र करारातील अनेक मुद्द्यांवर अद्याप दोन्ही देशांमध्ये मतभेद कायम आहेत.

तेल बाजार हादरला

ट्रम्प यांच्या धमकीनंतर जागतिक तेल बाजारात तात्काळ प्रतिक्रिया उमटली. ब्रेंट क्रूड आणि डब्ल्यूटीआय क्रूडच्या किमतींमध्ये झपाट्याने वाढ झाली. होर्मुझ सामुद्रधुनीतून जगातील मोठ्या प्रमाणावर तेलवाहतूक होते. त्यामुळे या भागातील कोणताही संघर्ष जागतिक अर्थव्यवस्थेवर परिणाम करू शकतो.

तज्ज्ञांच्या मते, अमेरिका-इराण संघर्ष वाढल्यास तेलाच्या किमती आणखी वाढू शकतात आणि त्याचा परिणाम भारतासह अनेक देशांच्या इंधन दरांवर होऊ शकतो.

इराणचीही प्रतिहल्ल्याची तयारी

अमेरिकेच्या कारवाईनंतर इराणनेही कठोर भूमिका घेतली आहे. अमेरिकन हल्ल्यांना प्रत्युत्तर दिले जाईल, असा इशारा तेहरानने दिला आहे. इराणच्या लष्करी आणि राजकीय नेतृत्वाने अमेरिकेवर प्रादेशिक अस्थिरता वाढवल्याचा आरोप केला आहे.

पुढे काय?

सध्या परिस्थिती अत्यंत नाजूक आहे. एका बाजूला ट्रम्प प्रशासन इराणवर दबाव वाढवत आहे, तर दुसऱ्या बाजूला चर्चेचे दरवाजे पूर्णपणे बंद झालेले नाहीत. मात्र करार झाला नाही तर लष्करी संघर्षाचे स्वरूप अधिक गंभीर होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.

मध्यपूर्वेतील हा तणाव केवळ अमेरिका आणि इराणपुरता मर्यादित नसून जागतिक तेल बाजार, आंतरराष्ट्रीय व्यापार आणि अनेक देशांच्या सुरक्षेशी थेट जोडलेला असल्याने संपूर्ण जगाचे लक्ष आता या घडामोडींवर लागले आहे.

Deal or Face Severe Attack: Donald Trump Issues Direct Warning to Iran

महत्वाच्या बातम्या

• Cyber Fraud : 36 हजार भारतीय सिम कार्ड थेट कंबोडियात सक्रिय; 5,300 सिमद्वारे भारतात सायबर फसवणूक, ईडीची मोठी कारवाई
• Longest serving PM : झालमुरी खाओ, चुनाव जीत जाओ; भारत मंडपम मध्ये मोदींचा मित्र पक्षांना मंत्र!!
• US China : अमेरिकेचा चीनवर आणखी दबाव; अलीबाबा, बायडूसह अनेक दिग्गज कंपन्या ‘लष्कराशी संबंधित’ यादीत
• मोदी सरकारची तपपूर्ती; विरोधकांच्या (बचावासाठी) गाठीभेटी!!